Zelfstandig ondernemers hebben geen automatisch vangnet bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Werknemers kunnen terugvallen op een uitkering via de werkgever en het sociale stelsel, maar voor zelfstandigen is dat anders geregeld.
Leestijd: 7 minuten.
De overheid werkt daarom aan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zelfstandigen. Een wetsvoorstel uit 2024 bleek niet uitvoerbaar volgens de Belastingdienst en het UWV. Daarom komt er een nieuw plan, dat eind dit jaar klaar moet zijn. Wat betekent deze verplichte verzekering voor jou als ondernemer?
Veel zelfstandigen hebben geen AOV, omdat deze verzekeringen vaak duur zijn of omdat ze het risico zelf denken te kunnen dragen. Anderen gebruiken alternatieve oplossingen, zoals een financiële buffer of een broodfonds. Maar als je langdurig niet kunt werken door ziekte of een ongeval, kan dat grote gevolgen hebben voor je inkomen. De overheid wil met een verplichte verzekering zorgen dat ondernemers bij arbeidsongeschiktheid niet in financiële problemen komen.
Volgens het eerdere wetsvoorstel uit 2024 zou de verplichting gelden voor zelfstandigen die winst uit onderneming hebben en voor de inkomstenbelasting als ondernemer worden gezien. Bestuurders van bv’s, ondernemers die grotendeels in loondienst werken, meewerkende partners en ondernemers die AOW ontvangen, zouden niet onder de verplichting vallen. Of deze regels in het nieuwe voorstel behouden blijven, is nog niet bekend.
In het eerdere wetsvoorstel werd de premie vastgesteld op 6,5 procent van de belastbare winst, met een maximum van 195 euro per maand. Dit bedrag werd berekend op basis van het minimumloon in 2024. De premie zou via de Belastingdienst worden geïnd en zou fiscaal aftrekbaar zijn.
Het is nog niet duidelijk of deze bedragen en percentages in het nieuwe voorstel hetzelfde blijven. De overheid zal waarschijnlijk opnieuw bekijken wat een haalbare premie is en hoe de kosten het best verdeeld kunnen worden.
Het eerdere voorstel bepaalde dat ondernemers na één jaar arbeidsongeschiktheid een uitkering via het UWV zouden krijgen. Deze uitkering zou maximaal doorlopen tot de AOW-leeftijd en de hoogte zou gebaseerd zijn op 70 procent van de belastbare winst, met een maximum gelijk aan het minimumloon. Dat betekent dat ondernemers met een hoger inkomen niet hun volledige inkomensverlies zouden kunnen compenseren via deze regeling.
Veel ondernemers hebben al een particuliere AOV. Volgens het eerdere wetsvoorstel zouden deze zelfstandigen kunnen kiezen voor een ‘opt-out’. Dit betekent dat ze niet verplicht de standaardverzekering hoeven af te sluiten, mits hun particuliere verzekering voldoet aan bepaalde voorwaarden:
Voor bestaande verzekeringen zou er een overgangsregeling komen, zodat ondernemers niet plotseling een extra verzekering moeten afsluiten.
De exacte regels en ingangsdatum van de verplichte AOV zijn nog niet bekend. Toch is het verstandig om alvast na te denken over hoe jij jezelf beschermt tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. Dit kun je doen: